O Duque de Láncaster: Inglaterra e o comercio do Ribeiro: resumo e conclusións

Andrea Ayala Flores

Andrea Ayala Flores, Licenciada en Historia e estudios de doutoramento na Universidade de Santiago sobre Galiza e América nos achega o que se tratou e falou nas Xornadas organizadas recentemente pola UNED  en Ribadavia sobre aspectos históricos do comercio do viño no Ribeiro, e nomeadamente o que pode influír no achegamento ao mercado británico que moito tempo atrás fora dinamizador da comarca do Ribeiro.

Xoán de Gante, Duque de Láncaster.

En Ribadavia, capital da comarca do Ribeiro, entre o 28 e 30 de xuño deste ano tivo lugar o curso de extensión universitaria da UNED sobre o Duque de Lancaster e o viño do Ribeiro, constituíu unha interesante experiencia a través da cal sóubose consolidar, unha vez mais, a historia coa cultura do viño e a súa xente, parámetros necesarios dentro do que se entende como enoturismo.

Contouse coas intervencións de varios especialistas entre os que podemos mencionar o medievalista, Dr. Anselmo López Carreira, quen falou sobre a intervención do duque Lancaster no século XIV facendo incapé na invasión e saqueo de Ribadavia asé como a resistencia popular, aclarando varias lendas, entre éstas o número de xudeos que participaron na dita resistencia e se houbo ou non unha xudería na vila.

Por outra banda, o profesor portugués Dr. Amando Jorge Morais Barros abordou as Relacións marítimas e comerciais entre Galicia e o norte de Portugal na idade media e a moderna destacando a importancia dos mercados rexionais e interrexionais así como os portos

E como complemento ás ditas exposicións, e xa adentrándonos no mundo do viño, a Dra. Ana Rivera Medina da UNED, introdúxonos no tema “Do bancal ó mercado: o viño de Ribadavia na baixa idade media e primeira idade moderna”. Partindo dun análise histórico sobre a “guerra dos cen anos”, tratou os intereses económicos ingleses sobre portos galegos para abastecerse de productos como viño. Máis adiante abordou as características das explotacións vitivinícolas a partir do estudo do foro de Ribadavia de 1164. Tamén das ordenanzas de 1579 nas que incidíu en aspectos que hoxe en día tamén se abordan como a importancia do cuidado da calidade do viño, pois xa daquela pedíase que só se venderá viño que fora producido dentro do antigo territorio municipal, que non se mixture o viño da xurisdicción con outro de fora. Así como que as pesas e medidas relativas o viño sexan custodiadas polos consellos para evitar que se vendera viño con medidas fraudulentas.

O norte de Portugal foi chave nas relacións comercials do Ribeiro

Outro tema foi a xestión das tabernas, rexentadas xeralmente por mulleres. A lei indicaba a necesidade de manter limpas as ditas tabernas e a vaixela. Que non se misture o viño bó co malo, baixo pena de pago de 1.000 maravedíes, ase coma que cando se estableza un prezo para o viño dunha cuba debe manterse ata que se acabe. Outros actores importantes tamén foron os arrieiros, moitos deles viñan de lonxe para recoller o viño e trasladar ós portos, tamén explicounos o fraude destes arrieiros que introducían viño de fora, como o de Aragón provocando a inestabilidade no mercado.

E para outorgar mais amplitude á temática, a Dra. Elisa Ferreira Priegue tratou o tema de “Galicia no comercio marítimo medieval”. Falounos da estrutura dos mercados rexionais e de exportación, neste senso sinala a importancia de Santiago de Compostela como un dos núcleos ós que contribuía a característica de ser a meta do camiño de Santiago da ruta xacobea. Pois en ano santo chegaban ós portos gallegos 100 barcos e 25 en anos correntes, e que cada barco traía unha media de 150 peregrinos, asé como productos de variada procedencia. Nesta cidade indicounos que había moitos mercaderes que daquela coñecían a ruta desde Lisboa a Flandes.

Con respecto ó mercado do viño, recalcou que o viño de exportación era O Ribeiro por excelencia, tan coñecido era que moitas veces intentábase introducir ó mercado outros viños con esta denominación. Tamén que co tempo, por culpa da demanda, comezaron a plantarse cepas noutras zonas de Galicia como norte de Lugo ou en Betanzos. Tamén que foi importante o consumo interno no que eran coñecidos os viños de Amandi que non sairon o comercio exterior. Ademais que os viños de Monterrei eran destinados para o consumo en Pontevedra. Estos vinos eran levados polos arrieiros, que cando chegaban ó destino, eles mercaban peixe salado para  ser vendido nas vilas do interior.

E logo, asistimos a unha mesa redonda sobre o viño do Ribeiro no Reino Unido, na que estaban convidados a directora de exportación de “Ribeiros do Avia” Inma Pazos, o representante do Consello Regulador do Ribeiro, e Luis Paadín da Asociación Galega de Catadores, para na tarde participar dunha visita guiada pola ruta do viño Ribeiro por Arnoia, Cortegada e Castrelo do Miño, na que tuvimos a oportunidade de visitar  varias adegas, e degustar os seus viños, como “Mauro Estevez” e “Eloi Lorenzo” en Arnoia, “María Andrea” en Castrelo de Miño e “Muñiz Hermida” no balneario de Cortegada.

Acto de clausura das xornadas polo Alcalde de Ribadavia xunto a Luís Gulín pola UNED (primeiro pola esquerda), José Luís Chao polo Centro de Estudios Medievais (terceiro pola esquerda) e Anselmo López Carreira (último pola esquerda)

A xornada final, estivo adicada a presentación por técnicos, das rutas do viño do Ribeiro, Rías Baixas e Ribeira Sacra, para despois asistir a varias exposicións relacionadas coa presenza do turista británico en Galiza e o que busca este tipo de turista. Nesta última participaron veciños da comarca do Ribeiro de procedencia inglesa, quenes ademáis introduciron aspectos culturais e as diferencias e coincidencias coa cultura galega.

Como conclusión, temos que dicir, que foi un curso intensivo e bastante completo tanto pola temática abordada como polos contidos, e o material entregado a cada participante. Temos que agradecer este tipo de iniciativas para Ribadavia ós organizadores do curso, en especial a Luis Gulín da UNED, quen fixo que todo sexa perfecto.

 

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

Curso de Cata de Viños Galegos en Moaña

Dentro do convenio de colaboración entre a FRUGA e a CIG e a través da fundación FORGA se vai realizar o 9º Curso de Iniciación de Cata de Viños Galegos e que da remata a presente campaña despois de estar en O Rosal, Cambados, A Estrada, Monterrei, Barro, Ourense, A Rúa, As Neves e finalmente en Moaña. Nesta Rodada asistirón máis de 180 alumnos/as que poideron aprender as técnicas básicas de cata e ademáis degustar viños galegos entre os asociados/as da AGV. Nesta ocasió oficiará o curso Fernando Rodríguez Pequeño (Adega Moraima), noutras ocasións tivemos a José Luís Fernández, Alex López Castro e Xosé Manuel Juste. A cata de Moaña terá lugar nas excelentes instalación do Hotel Bienestar Talaso de Moaña e contóu coa colaboración do Concello de Moaña.

Hotel Bienestar Moaña Talasso Spa

Para este curso escolléronse 16 viños entre brancos e tintos, o primeiro día que corresponde á iniciación e que se ensinan as técnicas básicas sobre as fases visual, olfativa e gustativa que rematan cunha cata de 2 viños (branco e tinto) que nesta ocasión foron o Pintadoiro Mencía 2008 (IXP Viño da Terra Barbanza-Iria) e o Grán Novás Albariño 2009, nesta xornada de iniciación se aproveita para exercitar a memoria olafativa con xogos de aromas básicos e de defectos que se repetirán no 2º día.

No primeiro día do curso

No segundo día adicado aos brancos catouse o Abadía de Virmadeus 2009 con Torrontés, Treixadura, Albariño e Godello (DO Ribeiro), o Pazo da Bouciña Albariño 20010 (DO Rías Baixas), o Altares de Postmarcos Albariño 2008 (IXP Viño da Terra Barbanza-Iria), Pingadelo Godello 2010 (DO Valdeorras), Souto do Rei 2009 con Godello, Treixadura e Albariño (DO Monterrei) e o Alan de Val Pedrazais Godello 2008 con fertementación en barrica (DO Valdeorras).

Na cata de viños brancos
Na cata de viños brancos
Na proba práctica do do último día

No 3º día adicado aos tintos se degustou o Pintadoiro Mencía 2008, Val do Frade Mencía 2010 (DO Ribeira Sacra), Ladairo Mencía 2010 (DO Monterrei), Bioca Mencía 2010 (DO Valdeorras) e  Ladairo Mencía Barrica 2009 (DO Monterrei). No 3 día se procedeu a facer unha proba teórica e práctica na que s cataron Val de Monxes 2010 Albariño (DO Rías Baixas) e o Viña Cazoga Mencía 2010 (DO Ribeira Sacra).

Fernando Rodríguez Pequeño, o catador do curso

Entre os asistentes ao curso había, entre homes e mulleres, profesionais da hostelaría, viticultores e algunha persoa que simplesmetne quería iniciarse no coñecemento da técnica de cata, ao final destacaron a calidade dos viños e mesmo sorprendente (como se puido comprobar nos tintos) e quedaron na expectativa de poder repetir a experiencia noutra ocasión vindeira.

 

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

Promoción dos viños galegos en Ourense

Detalle da cata de iniciación do 1º día

Tivemos a comezos de xuño unha cita nova coa nosa Campaña de Promoción dos Viños Galegos, esta vez na cidade das Burgas. Como noutras ocasións oficiou Fernando Rodríguez Pequeño a iniciación do primeiro día no que os asistentes/as aprenden as técnicas básicas. Os 25 anotados nestas xornadas puderon deleitarse cos xenéricos dos Consellos Reguladores no 2º día no que se contou co enólogo Roberto Regal López, tamén asistiu a técnica do Departamento de Promoción Marta Fernández, cataronse 4 xenéricos brancos das DOs Monterrei, Rías Baixas Ribeiro e Valdeorras e 4 xenéricos tintos das DOs Monterrei, Riás Baixas, Ribeira Sacra, Monterrei e Valdeorras.

Desde logo a calidade destes xenéricos destacou nunha liña ascendente se comparamos co ano pasado que pode respostar ao propio ano como a selección que se faga do viño que representa ao Consello Regulador, lembrar que estes viños non se poden mercar e só van destinados a actos de promoción, non se publicita o nome da adega elabodora.

Seguindo pola esquerda Roberto Regal, Jorge Cardoso e Marta Fernández

Nestes xenéricos non sorprerderon os brancos, o que algúns non esperaban era a altísima calidade dos tintos que se cataron, e na que se apreciaron as diferencias na elaboración que se podía intuir trás probar o viño.

De todos xeitos o 3º día resume moi ben no que se pretene trasmitir ao publico, xa que se presentan viños por parte dos seus elaboradores, e o painel nesta ocasión non tiña desperdicio como tampouco o tiña o catador Luís Paadín por parte da Asociación Galega de Catadores. Luís introduciú ao público na necesidade de coñecer os nosos viños, e tomar consciencia das súas diferencias e singularidades con respecto ao outros afamados viños da península, tamén comentou sobre o papel importante dos hosteleiros verdadeiramente profesionais que “venden” o viño a uns consumidores que aínda descoñecen moitas das posibilidades que ofrece o sector as centenares de marcas existentes no país.

O primeiro viño foi o Ribeiro branco Abadía de Virmadeus 2009 da adega do mesmo nome e que esta situada no concello de Cenlle, de feito este é un dos seus primeiros viños ao ter inaugurado recentemente as súas flamantes instalacións entoturísticas no pobo de Cenlle, presentou o viño un dos socios da adega, Manuel Seone e que apelou aos asistentes/s a que apoiaran a economía local do rural do Ribeiro. O viño é un plurivarietal de torrontés, loureira, godello e treixadura e comentar  como curiosidade que a cruz de malta que aparece na etiqueta fai referencia a presencia histórica das ordens militares  que na Edade Media tiñan a súa presencia no Ribeiro.

Luís Paadín presentando o Ribeiro Abadía de Virmadeus

Despois do Ribeiro nos achegamos a ría de Arousa cun viño da nova IXP Viños da Terra de Barbanza Iria, en concreto o branco Xirpín 2010 e que elabora Antón Saborido de Boiro. Antón comentou a súa andaina desde o profesión do mar ata o traballo na terra da súas viñas. O viño en cuestión é un plurivarietal co “espíritu do Albariño, alma do Godello e o corazón da Raposo”. Desde logo esta zona dará que falar se van adiante diversos proxectos para aumentar os viñedos actuais, por agora hai que “conformarse” con 3 excelentes elaboradores que xa sacaron as súas marcas en brancos e tintos e na que se pode salientar os esforzos por recuperar castes como a Raposo (nome local da Branca Lexítima), recentemente esta variedade foi proposta para incluír no listado de variedades preferentes galegas.

O Xirpín de Antón Saborido
Antón Saborido

Rematando cos brancos procedeuse a presentar o Morgadío Albariño 2010, nesta ocasión o viño en cuestión resultou apropiado falar do seu elaborador Jose Luís Méndez (Administrador do Grupo Campante), o seu enólogo Roberto Regal e o seu viticultor Antonio Álvarez Suárez (copropietario das magníficas 40 has de viñedo en Crecente e Arbo), poucas veces se atopa unha sinerxia tan compenetrada entre empresa, técnica e viña cando non están nas mesmas maos. De feito Antonio leva máis de 30 anos ao seu lombo traballando con paixón as cepas en cordón descendente (unha forma case desaparecida) e tentando mellorar e sobre todo regulando rendementos con firmeza (fácil pero difícil).

Presentación do Morgadío 2010

Nos tintos inicióu José Luís Mateo co Quinta da Muradella Caiño Redondo 2008, esta rareza vínica non resulta tanto se se coñece ao seu viticultor-elaborador que leva anos traballando ata o límite unha viticultura esforzada en favorecer a natureza da terra, neste caso na DO Monterrei, ” a chave esta na materia prima, a elaboración é secundaria”. Falou cun ton sereno José Luís dos seus inicios e nas súas reflexións profundas no que é conxugar castes e terra, de certo”estou agoran nun proceso de desestructuración do meus viñedos para voltar a reestructurar”. O Caiño Redondo resultou sutil e complexo, agrandando co tempo na copa, desde logo un viño estrela entre unha constelación de elaboracións da Adega Quinta de Muradella (adega xa sitúada entre as nosas “top” no que respecta a recoñecemento e prestixio).

José Luís Mateo na súa intervención

Duse  paso  a unha muller da que seguro veremos en máis ocasións, María Purificación Parada Rodríguez, ou Puri, presentou o Val do Frade Mencía 2010, e que ten de curioso esta adega, pois que resultou do esforzo de cooperación entre 6 elaboradores diferentes que antes vendían o viño coma “sempre”, e puxeron unha mesma marca para as súas colleitas, desde logo non hai moitos  casos distos pola nosa xeografía se facemos excepción de sociedades e cooperativas. O viño resultou rotundo e cálido, unha tarxeta de visita da zona de Vilachá na Pobra de Brollón na Subzona Quiroga Bibei da Ribeira Sacra.

Puri co Val do Frade Mencía 2010

Para rematar a ronda oficial presentou Luís Trincado o seu Ribouzo 20010 Mencía, a adega Ribouzo esta situada en Valencia do Sil no concello de Vimartín de Valdeorras e tamén resulta un caso nada infrecuente de sacar as cousas adiante como sexa, cun enfoque sociolóxico comentou o Luís que son varios irmaos, e que ningúen vive disto, e aínda que levan anos coa adega as dificutades non cesan, “facemos o que podemos”, un resumo da nosa viticultura verdadeiramente heroica.

Luis Trincado e o Mencía Ribouzo 2010

E como guinda, xa fora do programa, procedeuse a degustar a xoía da coroa do Ribeiro, no que son os seus viños tostados, neste caso o Tostado de Costeira 2007, un viño “naturalmente doce”, e que en palabras de Luís Paadín non se “coparte”, imaxinamos polo seu prezo un pouco disuasorio, de feito Paadín comentou que este viño esta dentro da familia europeos dos grandes viños naturalmente doces como o Sauternes de Bordeaux ou o Tokai de Hungría, ” o que máis se pode asemellar é o Provolone Valdpadana do Trentino (norte de Italia)”, e desde logo nada que ver con aqueles que forzan o proceso con ventilador ou outros trebellos.

Paadín cos prezados tostados diante

E así rematou a magnífica xornada e coa vontade de continuar e mesmo repetir en Ourense que é capital termal e tamén por privilexio de moitos e bós viños. Desde logo o público asistente apreciou as propostas que se fixeron onde houbo viños de todas as noas bisbarras coas 5 DOs e os Viños da Terra, os viños doces, viños do ano, en barrica, pluri e monovarietais, castes coñecidas ou rarezas, adegas pequenas e non tan pequenas, en sociedade ou en solitario,  hai onde escoller.

Detalle da cata do 2º día

NOTA DO ADMINISTRADOR: as datas que aparecen nas fotos son do 2011, é un erro de configuración da cámara.

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

A AGV asina na Domus da Coruña o protocolo Adesión e Intencións do Programa “Wine in Moderation”

A Domus de A Coruña

O pasado 13 de abril a Asociación Galega de Viticultura asina o protocolo de adesión ao Programa “Wine in Moderation” que promove a “Fundación para a investigación del vino y la nutrición” e que no incomparable espacio da Domus (Casa do Home) de A Coruña se sumou o apoio dos Consellos Reguladores Galegos, a Asociación de Sumilleres Gallaecia, a Asociación Galega de Catadores e a Federación Española del Vino. Por parte da AGV asinou en representación do Presidente Xosé Manuel González Vilas (Vicepresidente da AGV). Previamente na Casa Pardo de A Coruña houbo un xantar especial no que se puideron selecciónar unha “armada” de viños das nosas DOs, incluíndo un tostado do Ribeiro. Por parte das entidades convidadas a asinar o protocolo asistirón Ramón Meiriño (Presidente da DO Rías Baixas), Xosé Lois García Pando (Presidente da DO Valdeorras), Luis Anxo Rodriguez (Presidente da DO Ribeiro), Primitivo Lareu (representante da DO Ribeira Sacra), José Manuel Fernández (representante da DO Monterrei), Luís Paadín (Asociación Galega de Catadores), Mercedes González (Asociación de Sumilleres Gallaecia), e Domingo Valiente (FIVIN), Pau Roca (Presidente da FEV) asinou posteriormente o documento ao non poder asistir por compromiso familiar. O acto foi introducido inicialmente por Xosé Fraga, Director dos Museos Científicos de A Coruña.

Asinantes do Protocolo
Xantar na Casa Pardo cos asinantes do Protocolo

O documento en cuestión senta as bases para a colaboración entre as entidades asinantes no que respecta a promoción e fomento do consumo moderado do viño a traves de diferentes actividades como:

– Accións en favor dun consumo moderado do viño, en relación aos seus efectos beneficiosos na saúde.

– Difusión dunha mensaxe común de moderación na utilización de materiais de comunicación.

– Desenvolver programas de educación dirixidos á industria e consumidores.

_ Por a disposición toda a información pertinente sobre a saúde, aspectos sociais e culturais do viño en Europa.

– Apoiar o “Código de conducta do viño para as comunicacións comerciais”.

Podes descarregar o documento elaborado pola Asociación Gallaecia en pdf.FIRMA AGV-Gallaecia-FIVIN

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter