Seminario sobre viticultura ecolóxica no Belesar (O Saviñao)

Xoaniña no Belesar. Fonte AGV
Xoaniña sobre folla de videira sulfatada de caldo bordelés no viñedo de Esther Teijeiro no Belesar. Fonte AGV

Nas ladeiras miñotas da Ribeira Sacra no Batuxo en Belesar (O Saviñao) haberá unha interesante actividade de divulgación e debate encol da viticultura ecolóxica, precisamente no  lugar onde Esther Teijeiro hai moitos anos iniciou as prácticas recoñecidas no regulamento de agricultura ecolóxica que comenzaba súa andaina neses dáis. Entre outra xente desta a participación de Roberto Regal da Ribeira Sacra (enólogo, elaborador, empresario de servizos vitícolas e tamén neto da Esther Teijeiro), Manuel Docampo da adega Leive (DO Ribeiro) e Natalia Rodríguez (DO Rias Baixas), os citados, asociados á AGV-FRUGA. Tamén sinalar a presencia do noso amigo e colaborador José Luís Mateo da DO Monterrei.

Vedes ver o programa pinchando Programa Seminario VITI.

Esther Teijeiro nos seus viñedos ecolóxicos da ribeira do Saviñao no Belesar. Fonte AGV.
  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

Redescubrindo Negueira de Muñiz: 1ª parte

En Negueira de Muñiz aconteceu un certo experimento en dúas direccións, por unha banda nun sitio, un pouco esquecido, unha xente coñeceu de primeira mao as posibilidades da organización técnica e económica na viticultura así como a posible incorporación ao sistema galego de denomininacións de orixe e indicacións protexidas; Noutra banda a viticultura galega ollouse no espello desta penúltima fronteira, os consellos reguladores, a administración, os técnicos, a enoloxía e cata, as cooperativas, as empresas, os furancheiros, o enoturismo, etc. Houbo un certo repaso disto coas oportunidades e  limitacións que conlevan.

E comezamos coa primeira mesa: A viticultura en Negueira de Muñiz onde tras a presentación de Salva por parte dos veciños do lugar, deuse paso aos intervintes: Franciso Rego Martínez (Responsable de Viticultura da EVEGA), Roberto Regal López (Enólogo e Asesor vitivinícola) e Xosé Manuel González Vilas (Técnico da AGV). Esta primeira mesa tiña por obxecto facer unha radiografía moi sintética das posibilidades da zona e que se debería por en destaque á hora de programar accións.

Francisco Rego no centro, á esquerda Xosé Manuel González Vilas e á dereita Roberto Regal López

Francico Rego abriu as Xornadas cunha exposición sobre as posibilidades da  variedade Branca Lexítima (ou Branca País) como bandeira de presentación en Negueira de Muñiz e por extensión á Cunca do Navía, falou tamen das outras castes ancestrais que estan implantadas na zona e que a entroncan coa variedade de castes doutras zonas galegas, portuguesas e asturianas, o complexo varietal que ten a súa orixe na antiga Gallaecia romana.

As castes ancestrais galegas, das que por sorte bastantes delas puideron salvarse da extinción ,  a pesares  da irrupción das pestes americanas a partir de mediados do século XIX (oidio, mildio, philoxera e black-rot), son un tesouro que debemos conservar para a posteridade.

Seleccionadas  polos viticultores ao longo dos séculos,  ademais de padecer os efectos das  pestes americanas, foron sustituidas por viníferas traguidas de fóra, de inferior calidade ou tamén por hibridos produtores directos.
Reducidas a unha mínima presencia, cando non extintas, desde finais do século XX por fortuna, comezou a lenta recuperación dalgunhas das sobreviventes.
Estas, co paso do tempo, foron demostrando a sua grande categoría,  recoñecida en premios nacionais e internacionais.
Este feito ten sido enormemente positivo, mas aínda faltan moitas castes ancestrais por dar a coñecer, de entre as que é ben seguro  que haberá unha alta porcentaxe que aportará novos matices, diversos e enriquecedores, a maiores das boas cualidades que xa lle son recoñecidas ás  que primeiro se foron recuperando.
E aínda  aquelas que nun principio parezan ter menos interés para os gustos de hoxe, poderán resultar de utilidade  en tempos futuros,  según vaian variando as modas de consumo ou o clima.

Un bon grupo de entre estas castes  que podemos chamar ancestrais ou autóctonas está esparexido por un territorio  que aproximadamente coincide coa antiga  Gallaecia  Romana ou incluso co Reino Suevo. (ver fotografías da presentación)

Cepa de Branca Lexitima

Así, non é difícil atopar castes antigas da Galicia actual que tamén existen, cos  mesmos nomes  ou con sinonimias,  no occidente de Asturias, de Castela-León e/ou no Norte de Portugal. Isto parece indicar que en tempos pasados houbo unha activa intercomunicación entre as xentes que poboaban estes vellos reinos

O caso do Branco Lexítimo parece corroboralo.
Actualmente  é posible encontrar tanto viñas instaladas como vellos exemplares soltos desta variedade,  marchando de Este a Oeste:
-Nas terras asturianas do alto Narcea, onde recibe o nome de Albarín Blanco
-Nas ribeiras galaico-asturianas do alto  Navia, onde, según lugares,  lle dan os nomes de Branca del País ou Verdín Blanco
-Nas terras de Betanzos, onde  é coñecida como Branco Lexítimo ou País Lexítimo
-No Norte da Ría de Arousa e algún reducto da de Noia, onde leva  o nome de Raposo


Ademáis, atopáronse algúns exemplares  centenarios e solitarios desta  variedade,  nas seguintes localizacións:
-Na Ribeira Sacra, na banda  luguesa do Cañón do Sil, na viña A Cividade (Concello de Sober). O propietario, a pesar da súa idade, non sabe cal era  o nome local da caste. Tal vez fosen as peculiaridades  mesoclimáticas do lugar, que máis que unha viña tradicional en forte caída,  realmente é un precipicio ben exposto ao sol, cun conglomerado de pedras e penedos (onde se aproveitaron as fendas ou resquicios para espetar por  alí as videiras), que contribue a crear   un ambiente mui seco, as  que axudaron a  preservar esta  planta ante os ataques dos fungos que noutras condicións lle terían sido letais.
-Na Baixa Limia, en Lobeira, moi perto da raia Portuguesa. O propietario, un Sr. de moita idade, deulle o nome de Temperá.
Do Norte de Portugal, de momento,  non hai noticias de que teña aparecido algún vello  exemplar desta variedade. Nas listas dese país figura  unha caste co  nome de Raposo,  pero polo que me informaron parece que non ten nada a ver co Branco Lexítimo.

Todos os indicios apuntan pois a  que  o Branco Lexítimo tivo que  estar moito máis extendido no territorio antes da debacle causada pola entrada do oídio e as outras pestes americanas que  sucesivamente foron causando a devastación.

Podes descargar a presentación completa en:

Presentación de Francisco Rego en pdf

A Viticultura no Río Navia. Por Francisco Rego Martínez en pdf

Roberto Regal, que aparte de enólogo experimentado tamén é viticultor na Ribeira Sacra e dunha familia de moitas xeracións adicada ao cultivo da vide, pasou a dar algunhas chaves a ter en conta para a zona de Negueira no que respecta ao desenvolvemento vitivinícola. Xa polo pouco que puido observar é que a zona en sí non é extensa territorialmente, e ante todo singular, a súa situación xeográfica, as pendentes das ribeiras, o microclima, as variedades propias como a Branca Lexítima, todo iso fai moito en favor de “vender” viños singulares con variedades singulares. O mercado a onde dirixir as produccións é moi específico, xente que apreciará o lugar pola súa sensación de lugar distante, será por tanto un público consumidor máis esixente, viños ao fin de rendementos moi controlados xa que nunca serán grandes cantidades. Todo o anterior debe ser coplementado cunha oferta do turismo que poida atraer a natureza privilexiada da zona. Resumindo; Sitio pequeno, castes menos frecuentes, producións controladas e pequenas, nicho de consumo moi específico e turismo.

Xosé Manuel Gonzalez pasou a relatar ao avance dun estudio sobre o contexto xeográfico, ecoclimático e histórico sobre a viticultura da zona de Negueira de Muñiz e por extensión os arredores da cunca do Navia.

Este estudio aproximativo á realidade pasada acutal e prospectiva do futuro vitinícola ten como obxecto situar as bases físicas e económicas onde deseñar accións para desenvolver o potencial vitivinícola de Negueira de Muñiz e arredores. As institucións que por agora participan son os veciños de Negueira de Muñiz organizados entorno a súa Asociación para a Protección das Castes Autóctonas de Negueira de Muñiz, o Grupo de Desenvolvemento Rural Montes e Vales, a Oficina Agraria Comarcal da Fonsagrada e a Asociación Galega de Viticultura, esperemos que endiante se sumen máis apoios para este complexo desafío.

Envase do Canado de 5,8 litros, unidade volumétrica histórica na zona

Unha das cousas que chamaron a atención foron as poucas referencias de carácter histórico-bibliográfico sobre o cultivo da vide na zona, mesmo se falamos de estudios moi coñecidos de xeografía da vide na Galiza. Hai que citar ao impagable Huetz de Lemps, que na súa monumental “Vignobles et Vins du Nord-Ouest de L’Espagne” fai algunhas citas sobre a vitivinicultura do Navia tanto na parte galega como asturiana. E así se puido saber que as viñas no Navia veñen de moi lonxe, no sećulo XVII hai viñedos na Parroquia de San Román en Cervantes, tras os andazos da filoxera, o alagamento do val polo encoro de Salime, a emigración e especialmente as dificultades físicas que tiveron as xentes de Negueira para poder mandar os viños fora fixeron que os viñedos actuais non superen as 12 Has en Negueira, habería que sumar o que hai na Fonsagrada, Navia de Suarna e Becerrea.

Segundo un estudio ecoclimático de Hernaez Mañas, Negueira de Muñiz esta situada nunha zona de potencial semellante ás que hai no complexo Miño-Sil e Támega.

As curvas que ofrece o curso do Navia permiten unha ampla posibilidades de orientacións que sumadas as diferencias de pendente e altura permiten alternativas na escolla de castes e elaboracións, a altura máxima se considera nos 400 m, xa que o río esta sobre os 200 de altitude. As terras amosan unha presencia de esquistos e lousas con presencia de arxilas que lle dan certa frescura e aporte de mineralidade aos viños, en xeral fracos e pedreguentos.

Solos típicos de Negueira
Mapa de pendentes e altitudes. Por José Luís Romero Rego, OAC Fonsagrada.

Que facermos?

Primeiro aproveitar e optimizar o que hai: con que variedades, é preciso enxertar…cambiar formas. É posible. A mellora da vinificación en cantidade ou calidade, ou ambalas dúas cousas. Onde vender, manter o que hai ou ir máis un pouco máis lonxe.

Segundo afrontar unha certa expansión amparada por un novo marco institucional de IXP ou mesmo de DO; Como ventaxas a menor presión do uso urbanístico, menor expectativa de demanda; A desventaxa, máis dificultade en valorizar o vio se non teñ coñecen e por tanto de encamiñar diñeiro e xente (viticultores, enólogos, técnicos, empresas de servizos)…polo que esta expansión debe ser moi planificada. A estructura social-empresarial onde pode acabar: adegas pequeno-medianas tipo SAT ou SL, pequenas-medianas cooperativas, etc. E a posibilidade de traer xente de fora, emprendimetos foráneos, hai que ofertar moi ben o territorio, coas posibilidades do intercambio de información a nível global qu permiten as TIC. Como se pode conxugar con outros esforzos: turismo, festas, actividades complementarias. Ao final de onde virán os escasos recursos: dos aforros da xente, doutros ingresos (empregos, pensións), prestamos? Diñeiro de fora?

Faríamos unha estratexia a cantos anos: 4-5 de actividade moi intensiva ou de 10-15 anos con obxectivos claros aínda que revisables e que impliquen recursos pausados. De todos xeitos se non se loita, para que vivir? Que alternativas hai mellores?

CONTINUARÁ

 

 

 

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

O Duque de Láncaster: Inglaterra e o comercio do Ribeiro: resumo e conclusións

Andrea Ayala Flores

Andrea Ayala Flores, Licenciada en Historia e estudios de doutoramento na Universidade de Santiago sobre Galiza e América nos achega o que se tratou e falou nas Xornadas organizadas recentemente pola UNED  en Ribadavia sobre aspectos históricos do comercio do viño no Ribeiro, e nomeadamente o que pode influír no achegamento ao mercado británico que moito tempo atrás fora dinamizador da comarca do Ribeiro.

Xoán de Gante, Duque de Láncaster.

En Ribadavia, capital da comarca do Ribeiro, entre o 28 e 30 de xuño deste ano tivo lugar o curso de extensión universitaria da UNED sobre o Duque de Lancaster e o viño do Ribeiro, constituíu unha interesante experiencia a través da cal sóubose consolidar, unha vez mais, a historia coa cultura do viño e a súa xente, parámetros necesarios dentro do que se entende como enoturismo.

Contouse coas intervencións de varios especialistas entre os que podemos mencionar o medievalista, Dr. Anselmo López Carreira, quen falou sobre a intervención do duque Lancaster no século XIV facendo incapé na invasión e saqueo de Ribadavia asé como a resistencia popular, aclarando varias lendas, entre éstas o número de xudeos que participaron na dita resistencia e se houbo ou non unha xudería na vila.

Por outra banda, o profesor portugués Dr. Amando Jorge Morais Barros abordou as Relacións marítimas e comerciais entre Galicia e o norte de Portugal na idade media e a moderna destacando a importancia dos mercados rexionais e interrexionais así como os portos

E como complemento ás ditas exposicións, e xa adentrándonos no mundo do viño, a Dra. Ana Rivera Medina da UNED, introdúxonos no tema “Do bancal ó mercado: o viño de Ribadavia na baixa idade media e primeira idade moderna”. Partindo dun análise histórico sobre a “guerra dos cen anos”, tratou os intereses económicos ingleses sobre portos galegos para abastecerse de productos como viño. Máis adiante abordou as características das explotacións vitivinícolas a partir do estudo do foro de Ribadavia de 1164. Tamén das ordenanzas de 1579 nas que incidíu en aspectos que hoxe en día tamén se abordan como a importancia do cuidado da calidade do viño, pois xa daquela pedíase que só se venderá viño que fora producido dentro do antigo territorio municipal, que non se mixture o viño da xurisdicción con outro de fora. Así como que as pesas e medidas relativas o viño sexan custodiadas polos consellos para evitar que se vendera viño con medidas fraudulentas.

O norte de Portugal foi chave nas relacións comercials do Ribeiro

Outro tema foi a xestión das tabernas, rexentadas xeralmente por mulleres. A lei indicaba a necesidade de manter limpas as ditas tabernas e a vaixela. Que non se misture o viño bó co malo, baixo pena de pago de 1.000 maravedíes, ase coma que cando se estableza un prezo para o viño dunha cuba debe manterse ata que se acabe. Outros actores importantes tamén foron os arrieiros, moitos deles viñan de lonxe para recoller o viño e trasladar ós portos, tamén explicounos o fraude destes arrieiros que introducían viño de fora, como o de Aragón provocando a inestabilidade no mercado.

E para outorgar mais amplitude á temática, a Dra. Elisa Ferreira Priegue tratou o tema de “Galicia no comercio marítimo medieval”. Falounos da estrutura dos mercados rexionais e de exportación, neste senso sinala a importancia de Santiago de Compostela como un dos núcleos ós que contribuía a característica de ser a meta do camiño de Santiago da ruta xacobea. Pois en ano santo chegaban ós portos gallegos 100 barcos e 25 en anos correntes, e que cada barco traía unha media de 150 peregrinos, asé como productos de variada procedencia. Nesta cidade indicounos que había moitos mercaderes que daquela coñecían a ruta desde Lisboa a Flandes.

Con respecto ó mercado do viño, recalcou que o viño de exportación era O Ribeiro por excelencia, tan coñecido era que moitas veces intentábase introducir ó mercado outros viños con esta denominación. Tamén que co tempo, por culpa da demanda, comezaron a plantarse cepas noutras zonas de Galicia como norte de Lugo ou en Betanzos. Tamén que foi importante o consumo interno no que eran coñecidos os viños de Amandi que non sairon o comercio exterior. Ademais que os viños de Monterrei eran destinados para o consumo en Pontevedra. Estos vinos eran levados polos arrieiros, que cando chegaban ó destino, eles mercaban peixe salado para  ser vendido nas vilas do interior.

E logo, asistimos a unha mesa redonda sobre o viño do Ribeiro no Reino Unido, na que estaban convidados a directora de exportación de “Ribeiros do Avia” Inma Pazos, o representante do Consello Regulador do Ribeiro, e Luis Paadín da Asociación Galega de Catadores, para na tarde participar dunha visita guiada pola ruta do viño Ribeiro por Arnoia, Cortegada e Castrelo do Miño, na que tuvimos a oportunidade de visitar  varias adegas, e degustar os seus viños, como “Mauro Estevez” e “Eloi Lorenzo” en Arnoia, “María Andrea” en Castrelo de Miño e “Muñiz Hermida” no balneario de Cortegada.

Acto de clausura das xornadas polo Alcalde de Ribadavia xunto a Luís Gulín pola UNED (primeiro pola esquerda), José Luís Chao polo Centro de Estudios Medievais (terceiro pola esquerda) e Anselmo López Carreira (último pola esquerda)

A xornada final, estivo adicada a presentación por técnicos, das rutas do viño do Ribeiro, Rías Baixas e Ribeira Sacra, para despois asistir a varias exposicións relacionadas coa presenza do turista británico en Galiza e o que busca este tipo de turista. Nesta última participaron veciños da comarca do Ribeiro de procedencia inglesa, quenes ademáis introduciron aspectos culturais e as diferencias e coincidencias coa cultura galega.

Como conclusión, temos que dicir, que foi un curso intensivo e bastante completo tanto pola temática abordada como polos contidos, e o material entregado a cada participante. Temos que agradecer este tipo de iniciativas para Ribadavia ós organizadores do curso, en especial a Luis Gulín da UNED, quen fixo que todo sexa perfecto.

 

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

Castes, viño e gastronomía da Terra de Betanzos no CFEA de Guísamo

 

No día 29 de xuño houbo unha xornada intensa sobre a viticultura e viños da Terra de Betanzos, no CFEA de Guísamo xuntáronse viticultores, técnicos/as, adegueiros, profesores/as, etc para tratar un amplo abano de temas; castes, sistemas de plantación, uso razoado de herbicidas, fenoloxía, gastronomía, cata, etc.

Francisco Rego na súa disertación

Branca Lexítima

Despois das primeiras charlas asistimos  á palestra de Francisco Rego da EVEGA para falar da caste Branca Lexítima e súa implantación na Galixa, e que o poñente ampliou a Gallaecia histórica, de certo hai plantacións básicamente no Barbanza, Terra de Betanzos e a Cunca do Navia en Negueira de Muñiz, en Asturias na cunca do Narcea. Atoparonse tamén cepas isoladas na Ribeira Sacra, en Sober, e tamén en Lobeira na Baixa Limia, nestos últimos casos a orixe esta por determinar.

Distribución da Branca Lexítima

Estase a falar por tanto de zonas diferentes no norte do país e polo tanto de potencialidade diversa.  En opinión de Francisco os ensaios sobre o potencial da Branca Lexítima deben extenderse nas propias viñas das zonas citadas, nomeadamente nas tradicionais “barras” da Terra de Betanzos, eses datos completarían as valiosas observacións dos campos de ensaio como a da CFEA de Guísamo.  O Rego salientou que efectivamente o ambiente límite da zona de Betanzos obriga a facer as cousas moi ben, e unha valiosa axuda é principalmente a nosa historia milenaria de viñas, os propios nomes dos sitios indican os emprazamentos óptimos, e así haberá unha viticultura adaptada para a Branca Lexitima ou outras castes como a Agudelo, Godello, Mencía ou Serradelo (Brancellao).

Branca Lexítima e Agudelo no CFEA

Por tanto a propia disposición das barras tradicionais, con altas densidades en cepas baixas e orientadas ao sur, pode indicar un dos xeitos a traballar, a tradicional parra esta condicionada pola dispoñibilidade de humidade suficiente, a mecanización vera tamén condicionada por outras variantes, as propiasa podas son tamén moi influentes como no caso da Branca Lexítima a poda corta, e xa non digamos as variacións do ano, como o 2011 que está sendo extremadamente seco, ao final Betanzos ten zonas diferentes e elaborará viños tamén diferentes.

Asistentes ao evento e Antonio Meixide

Seguindo o Profesor Antonio Meixide,” Tonecho”, fixo unha exposición sobre os diferentes proxectos que se estan a desenrrolar na CFEA como os ensaios comparativos coa EVEGA , Subestación de Ribadumia e a Adega de Ponte da Boga; a experimentación con diferentes porta-enxertos, etc.   Falou Tonecho da procedencia das plantas postas no centro que se trouxeron de Maceda (Ourense) e as últimas de Portugal. Básicamente o ensaio se guía pola comparación entre diferentes técnicas de cultivo e portaenxertos como o 196-17 e o 101-14, as operación de plantación e labrado se fan exclusivamente na liña das cepas (mínima labranza) co concurso do subsolador onde logo despois se aplica herbicida de xeito puntual coa axuda dunha reixa especial se colocan os enxertos aos que se acompaña con fertilizante de liberación lenta e humus,  o que se procura é que as raizes exploren a banda da liña de cepas e non se teña que labrar na gavia entre liñas e na que pasan e compactan as diferentes máquinas. Nas condicións da CFEA os solos da viña experimental teñen moita pedra, moita herba e pouca materia orgánica polo que non é posible facer todas as posibilidades de labrado, no que respecta aos adubados se farán os necesarios encalados para non alimentar o vigor das plantas. Foi visionado un video producido por Julio Pin Fernández (con música de rock) no que puideron ver todas as operacións citadas, será colgado en breve polo CFEA así como o todos os relatorios da xornada.

O Agudelo

O Agudelo é na realidade a Chenin Blanc, caste coñecida polos mundialmente afamados viños do Loira na Franza onde se pode destacar como exemplo a Nicolas Joly ou o finado Didier Daguenau. Esta variedade xa esta implantada en moitas latitudes como California e Sudáfrica. Segundo pesquisas da Misión Biolóxica de Galicia foi introducida nas nosas terras ao comezos do século XX, no que respecta ao seu ciclo de maduración estaría próxima ao torrontés, ou sexa máis serodia que a Branca Lexítima e o Godello e máis temperán que a Treixadura ou Loureiro. A poda é sinxela e os os viños teñen notas de noces, mazapán e albaricoque

Gastronomía da Terra de Betanzos

A Profesora do CFEA Pilar Castro García apresentou unha iniciativa de colaboración co IES Paseo das Pontes, que por certo que nos facemos eco do anuncio do seu inminente peche por parte da Xunta de Galicia, nesta ocasión o Profesor de Cociña Victor Patiño falou das posibilidades gatronómicas dos productos locais da Terra de Betanzos no que respecta a horta, carne, viños e licores, así o xantar consistirá en delicatesen elaboradas por persoal do citado IES para o evento, no que se puideron dar un novo formato culinario ás empanadas, xudias, tomates, pataca, tenreira, fabas, mexilón, algas. etc. apoteósico (ollar menú), todo moi ben acompañado polos viños da zona e sidra que elabora a propia CFEA.

Victor Patiño e as elaboracións do IES Paseo das Pontes

Victor comentou a necesidade de vender os nosos productos agrarios a través do traballo da hostelería, xa que se aumenta o valor deles e mesmo se pode crear valores do que estaba deprezado, puxo como exemplo a fazula da tenreira que non tiña valor antes e agora multiplicouse por 15!, desde logo non se comprende como a actual administración vai cometer tal atropelo co peche deste Instituto, así nos vai, temos de tomar conciencia colectiva do desastre que supón cortar o potencial da nosa educación e formación de futuros cadros de excelencia.

Beatriz Crujeiras, a última Directora do Instituto IES Paseo das Pontes

Logo do excelente xantar continuou David Vázquez Vidal e Luís Quinteiro sobre as técnicas de pradeira permantente, aplicación de herbicidas na liña de cepas, aplicacións fitosanitarias  e operacións en verde na viña experimental con Branca Lexítima e Agudello. Aínda que os relatorios serán baixados na páxina da CFEA, poderiamos resumir que as técnicas adoptadas procuran un mantemento permantente durante todo o ano da pradeira natural da viña no que respecta ás gavias coa única intervención das máquinas de sega (sobre 4-5 veces) e a aplicación en liña de diferentes herbicidas (ensaios con combinacións de glifosato ao 36% , flazasulfuron ao 25%, glifosato ao 18% e terbutilazina 34,5%), comentou Luís Quinteiro que algúns destes herbicidas seguían actuando 1 mes despois da súa aplicación, e ao final con aplicadores de campana e boquiñas de abano con reducido gasto de materia activa se puido solventar o tema con 3 escardas químicas na liña e 5 segas na gavia.

Luís Quinteiro

Sobre as operacións na cepa a Branca Lexítima precisa dunha poda longa e o Agudello unha corta. Son importantes as operacións de defillado e desnetado para favorecer a luminosidade na parede foliar (sobre todo antes da floración), puídose observar na viña experimental como os gromos da punta seguían medrando a pesares do ano tan seco que temos. Durante os meses de xuño as operacións de despuntado, desnetado, deschuponado (quita de ladróns), e eliminación de acios é constante, de feito é o elemento de custe maior pola mao de obra necesaria, os primeiros desfollados son ao nacente para evitar a queima do sol de poñente, no final se deixa un acio por vide, esta carga pode ser a axeitda para as condicións de falla de humedade nos solos da zona de Betanzos (sobre todo en agosto).

No que respecta ás aplicacións fitosanitarias se traballou coas técnicas de aplicación razonada e oportuna de materias activas sistémicas (mancozeb e metalaxil) que no que levamos de ano só houbo que aplicar 4 voltas. A última charla foi sobre a fenoloxía da Branca Lexítima e o Agudelo na viña experimental.

Logo na visita á viña experimental se procedeu a ver as diferentes maquinas para labrado e aplicación de materias fitosanitarias e tamén os trebellos para ancorar os postes de madeira e súa introdución (diferentes tipos de estroncas ou mortos), tamén ferramentas para facilitar o aliñado de arames, tensores tipo griple, etc.). Na mesma viña se estaba ampliando a superficie de viña con novos enxertos en maceta con rego localizado con pinga.

A Cata

Marcial Pita durante a cata

No fín da xornada procedemos a cata de 10 viños da IXP Terra de Betanzos que oficiou Marcial Pita por parte da Asociación Española de Periodistas y Escritores del Vino (AEPEV), en concreto 8 brancos e 2 tintos . Cos brancos comezouse co Viña Artabra 2010 para seguir con Codeseira 2010 e o Ribeiras de Arnea Godello 2010. Destacou o Castro de Untía 2010 con lembranzas aromáticas a iogurte con péxego e un fín de boca salgado, se aprecia godello e algo de de Branca Lexítima, despois continuamos co Ribeiras de Arnea Branco Lexítimo e despois o viños  2010 do CFEA Branco Lexítimo, CFEA Branco Agudello e o CFEA asamblado de Branca Lexítima e Agudello, todos estos viños elaborados coas uvas das plantas máis vellas da viña experimental. Nos tintos o Ladeiras de Paderne e o Viña Artabrá Mencía, este últmo con claro sabo atlántico. E con isto se deu fin á xornada.

Para máis información:

A propia CFEA colgou a documentción sobre a xornada organizada no 2010  Viticultura e enoloxía en Galicia e na cornisa cantábrica. Colocamos unha colaboración remitida por Mercedes González:Vinos Atlánticos muy particulares: Vinos de la Tierra de Betanzos,. Mercedes é Presidenta da Asociación de Sumilleres Gallaecia e autora do blog Mercedes Embajadora. Analisis Sensorial onde comenta as particularidades destos viños atlánticos, tamén hai moita información na páxina sobre Viticultura atlántica, sobre a regulamentación da IXP Viños da Terra de Betanzos poden ver Regulamento do viño da terra de betanzos en pdf.

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter

A emoción dos viños

Ana Delía de Algueira e Pedro de Forjas del Salnés

Nunha das antigas capitais do antergo Reino de Galiza nos esperaba o escenario en formato show-room medieval, desde logo as cinco horas que tiñamos para ollar, ter unha conversa, degustar, cometar e voltar noutro viño, noutra terra, con outras paixons, finalmente non eran moitas as cinco horas, e todo co traballo da Asociación Galega de Sumilleres e a Viñoteca García. A calor abante non puideron coa frescura das pedras do claustro da Catedral, e nisto que nos atopamos con Gerardo Méndez que tiña na mesa o Albariño do Ferreiro, boa entrada, a temperatura xusta e conversando co actual vicepresidente do Consello Regulador de Rías Baixas, seguindo en branco nos atopamos cun californiano afincado no Salnés, o Todd Bloomberg….viticultor, elaborador e boa conversa, de feito trouxo unha botella Jeroboam! de tres litros para disfrutar dun Albariño Benito Santos 2007 que aínda non saiu ao mercado! Este viño ten na súa etiqueta en latin “Congruenter naturae vivere” que significa vivir en conxunto coa natureza. o Todd non quere etiquetas e adxetivos no seu viño, só o que a natureza poida expresar.. traballa con adubos a base de hidratar algas para unha cantidade moi pequena e pouco máis para a terra, este colleiteiro con aires de “bon vivant” seguira dando que falar.

Roberto Rivas con Gerardo e seu Albariño do Ferreiro
Todd Bloomberg e o Benito Santos Albariño 2007

No camiño nos atopamos cun branco Dão Quinta de Saes do Alvaro de Castro, foi que deu unha conferencia na maña, e que infelizmente non puidemos asistir, o viño foi unha boa experiencia. Seguimos e atopamos con Pedro Rodríguez da Adega Guímaro de Sober, desde o corazón de Amandi leva viños por moitos dos mercados emerxentes, o ten moi ben traballado e así probamos o gbg 2009 con godello, dona branca e treixadura, redondo e amplo, seguiriamos a conversa cos tintos na seguinte volta, e dimos con Pedro de Forjas del Salnés que igual que o anterior Pedro de Guímaro están orientados polo afamado Raúl Pérez, un enólogo berciano dos que marcan tendencias, así probamos a serie dos Leirana 2010 e Leirana 2009 barrica, o Goliardo Caiño tinto quedaría para outra ocasión, ao carón estaba Lourdes de Adegas Almuiña co seu peculiar Triskel Ovo 2009, ven o nome a forma dun depósito en formigón traído expresamente da Borgoña, custou un pastón en palabras de Lourdes, máis había outra surpresa un monovarietal de Treixadura, Triskel Treixadura 2010 e que anuncia novos a esta caste un pouco agachada nas ribeiras do Condado, non destonaba co outro monovarietal Triskel Albariño.

Lourdes co Triskel Ovo e Treixadura
Rafael Palacios e seu Louro do Bolo

E seguindo estaba un cordial Manuel Areal, enólogo galego que traballa nunha adega do Douro Quinta do Vale da Perdiz Cistus 2010 branco reserva, goloso e con volume, ave rara en terra de  tintos e portos, partillando a mesa estaba Pedro Miravelles de Pazo Casanova coas sús combinacións 2010 de treixadura-godello e o Pazo Casanova Máxima de godello-treixadura, ante todo podas curtas e rendementos limitados a pouco máis de 4.000 botellas por ha.E penso que cando atopamos a Javier Monsalve, viñateiro do Ribeiro, decidimos darnos unha pausa nun café da capital tudense, e a pausa foi necesaria para reflexionar e pensar no que se experimentou…na volta rematamos os brancos na mesa de Rafael Palacios, atento ás visitas nos falou do seu Louro do Bolo 2010, braco seco con crianza, máis ben das terras onde aniñan as cepas, terras duras e pouco fondas e na que se ten que xogar co stress da sequeira e a clorose como un factor determinante, Rafael comentou a necesidade que tiveron de adubar cunha mestura moi ben estudiada a base ovella e vaca e aplicada de forma en que se puidara rebaixar o pH do solo e permitir unha infiltración mellor da auga e por tanto favorecer as condición en fondura..non foi fácil, e a raiña é o godello que a 700 m equilibra na vendima todas as dificultades do terroir. Tamén houbo que estudiar a combinación de depósitos de madeira e aceiro así como a propia conservación das barricas de madeira..podemos ter o apelido Palacios pero hai que curralo..o viño elegante e carnoso..quedamos no compromiso de visitar esas terras estresantes con botas nos pés como así nolo preveniu Rafael.

Pazo Casanova, Cistus e Manuel Areal

E deixamos os brancos, sen dúbida o que non se puido degustar foi moito, pero había que escoller. Coa andaina de tintos comezamos Luis Anxo Rodríguez e o Torna dos Pasás 2003, viño que tiven a sorte de experimentar hai anos así como as seguintes anadas, outra cousa certamente. Pasamos a Xosé Lois Sebio da Adega María Serrano, máis coñecido polo seu emblemático Coto de Gomariz, e así probamos o Abadía de Gomaríz 2008 e despois un viño particular do Sebio o Hush 2009 de cepas vellas, falamos dos proxectos que tiña ne mente a adega así como as dificultades para dominar ladeiras limitantes, esa era un pouco o fío dos elaboradores presentes, o traballo no límite e con risco. Voltamos ao Pedro de Guímaro coas xoias de Guímaro co Guímaro B2M elaborado en barricas tronco cónicas e co cangallo dentro, uvas pisadas realmente e sobre 50 dias na barrica e 12-14 días en barrica, e finalmente o tan alcumado Pecado 2009 viños que transmiten a sequeira das muras sobre o Sil, sempre coa mínima frescura que nos permite a nosa situación de atlántica.

Pedro co Guímaro e Pecado
José María Prieto co Régoa
Fernando Ribeiro co Algueira

Seguimos con José María Prieto Fernández co Régoa que deriva de Régula, regra, viños tamén de Amandi, había varios no lugar, con esta quentura de carácter que se intue na copa, de certo un Régoa TN 2007 con Mencía e 10% de Albarello que experimentamos aínda pedia tal vez algún ano máis, algo impensable nas nosas elaboracións hai anos. E xa case na despedida, agora si que no daba para máis as nosas emocións, rematamos con Ana Delia e Fernando Ribeiro de Algueira cos seus Algueira 2007, o (2008 en adiante fermentado co raspón) e o pizarra 2009, e o merenzao 2008. Fernando nos falou do viño en carballo galego que vai presenter no Centro do Viño de de Monforte, esta adega segue na boa ringleira de traballo e intelixencia. Como dicíamos, había que escoller, e outros/as elaboradores de sona como Jose Luís Mateo e os seus Quinta da Muradella e outros e outras máis. Precisariamos varios dias para acometer unha aproximación seria, pero era o que prometía o acto, emocións. E agradecer o esforzo de organización de Antonio Portela e Marina García por seguir confiando no traballo da nosa terra.

Desde a esquerda Javier Monsalve, Antonio Portela, Roberto e Marina García
E un que quedou con sede

 

  • email
  • Meneame
  • Chuza
  • Facebook
  • LinkedIn
  • Twitter